Boza
August 15th, 2005
Boza is a fermented bulgur drink which is quite popular in Turkey. Even though it is mostly consumed in winter, I see no reason why it would not be enjoyed in summer days, either.
As many of you may know, living out of your own country has many disadvantages; not being able to find the food you take for granted is a number one for many of us. This drink is one of those. But not anymore: About 5 - 6 months ago I asked one of my friends if she knew how to make it. Sure enough she (Zeynep Töre) knew the recipe and was nice enough to share her grandma’s recipe with me.
I thought this drink was only known in Turkey. Well, I was wrong. A short internet searched revealed that many Balkan countries and some Middle Eastern countries also enjoy it and turns out they even serve it in breakfast in Bulgaria. This again brings up “Who owns the recipe?” or “Who made it first?” type of a question, but I am not even going to go there. Whoever first came up with it: thank you!
It was once prohibited in the Ottoman Empire time, since it contains 2%- 6 % alcohol. This percentage heavily depends on the length of the fermentation period, the sugar amount and the heat of the room it has been fermented.
From what I read, it can be made with corn, bulgur, millet … possibly any grain you can think about. So far I have made only with bulgur and mixture of bulgur & rice. Cannot taste the difference.
Maybe I should leave the history behind this drink to the famous Vefa Bozacısı of İstanbul. Here is a little quote from them explaining the drink itself in short:
Boza is a fermented bulgur refreshment with addition of water and sugar. It contains vitamin A and four types of vitamin B as well as vitamins C and E. During fermentation, Boza produces lactic acid. This type of acid which is rarely found in food products helps digestion and also recommended for its milk-producing property for pregnant women and for sportsman as a valuable source of vitamin. It is very effective in the cholera treatment.
Without further ado, let me present you with the boza recipe:
Ingredients:
For 5 – 6 cups
- 1 cup bulgur ( ½ cup bulgur + ½ cup rice can be used as well)
- 1 cup sugar
- 8 – 9 cups of water
- 1 teaspoon active dry yeast
Preparation:
- Put the grains and 8 cups of water in a big pot and slowly cook it. If you like, you can soak the grains in the water overnight to help this process. Do not put the lid on. Cook until it is easy to mash the grains
- Strain it through a fine colander by pressing hard and collect the thick juice; this will be your boza. You can discard the pulp
- Add the sugar to the thick juice and stir well. It should be thinner than tomato paste, but not as juicy as tomato juice. If the blend is so thick, you can add more water to it. Put back on to low heat, and boil for about 3 - 4 mins. Pour into a glass bowl and let it cool down to about 120F
- In another bowl, mix the yeast with warm water, and pour it into the big bowl. Make sure to mix well. Cover it with double layer cheesecloth or a kitchen towel and leave it in the room temperature until the bubbles appear. This can take up to 2 days, depending on how hot the room is
- Serve it chilled. Sprinkle cinnamon on top and serve with dry roasted chickpeas (another Turkish/Middle Eastern snack), if you can have any. You may also need a spoon to get to the boza that is at the bottom of your glass/cup
Enjoy!
August 15th, 2005 at 11:39 pm
fethiye inanilmazi basariyorsun! bozaya bayildigim soylenemez ama nasil yapildigini gormek cok keyifli.. eskisehir’de daridan yapiliyormus sanirim, belki bilgin vardir…
August 16th, 2005 at 1:16 am
Fethiye inanamiyorum, aramizda telepatik bir bag var galiba. Dun aksam saat on gibi sunu dusundum: Turkiye’den ekimde donerken bir kavanoz boza getirsem, o bozayi burada maya olarak kullanip boza imal etsem…Sonra senin boza tarifi yayinlayacagin aklima geldi, belki onun daha iyi bir fikri vardir da bavulumu kopeklerin koklamasindan kurtulurum dedim. Bir de insallah, ekimden evvel tarifini verir demistim ki…Oyy cok sevindinm, heyecanla bekliyorum.
Eger olur da becerebilirsem, butun kis burada iki kisi duacin olacak, inan. Aseriyorum bozaya.
August 16th, 2005 at 5:33 am
pekiii kuru maya nasil kuru maya? dr oetkerin instant mayasi olur mu mesela?
August 16th, 2005 at 6:36 am
Hera, o inanilmazi basaran sagolsun Zeynep, ben de aradayIm. ;) Kabugu alinmis dari ile yapilirmis esas herhalde ama ne yazik ki bu siteye yazarken istedigim kadar arastirma yapabilecek kaynagim yok. ;( Hem yurtdisinda hem de universite kutuphanelerinden herhangi birine uzakta yasamam yuzunden.
Deniz, cok sevindim buraya baktigina. Sana eposta atacaktim, bozayi yazdim diye. Kuru maya herhangi bir kuru maya, evet, diledigin marka! Istersen yas mayanIn cok azini da kabartip koyabilirsin, Becerebilecegine eminim; Cok kolay.
August 16th, 2005 at 7:47 am
Fethiye, harikasin, tarif tamami ile benim anneanneme ait, yillardir aile gelenegi, bu tarif asla sasmadi, tarifi deneyenlerden rica, Merhume Sureyya anneannem icin bir fatiha okusunlar, oyle mutlu olur ki, inaniyorum buna,
ellerine saglik, eminim tarifi okuyan yabancilarda deneyip bizim bu icecegimizi yapmak icin caba gosterecekler,
seninle tariflerimi paylasmaktan herzaman onur duyuyorum,
ellerine saglik…
August 16th, 2005 at 11:32 am
Harika..
Bayılırım bozaya. Burada bir arkadaşım var. O da mutfakta uzamanlardan.. Yapar ve bana da verirdi sagolsun. Artık ben yapıp ona ikram edeceğim..
Ellerine sağlık Fethiye. Sana da cok tesekkurler Zeynep’ciğim. Anneannen için okuyacagım Fatihayı..
August 16th, 2005 at 12:32 pm
Akman’i bilmem ama vefa’yi bilirim :) Eskiden, özellikle kar yagdiginda icerdik, niyeyse. O yüzden tarcinli boza bana hep kislari hatirlatiyor. Yazda pek ragbet etmezdik. Bozayi evde yapmak icin hep bozaya ihtiyac oldugunu sanirdim. Ama mayasiz da oluyormus. Fethiye’cigim ellerine saglik. Zeynep’ime kocaman tesekkürler, Anneanne’cigin de ruhu sad olsun.
Bence, bloglarda yayinlanan en orjinal tariflerden biri bu.
August 16th, 2005 at 9:09 pm
Zeynep’ciGim, ruhu sad olsun Sureyya hanimin. Her ictigimde aklimdasiniz.
Hanife; evet canim, sen de ikram et, ona soylemeden. Bakalim nasil tepki verecek.
Mine, ben de anlamiyorum neden ille de kisin icildigini. Ben canim istedikce yaptim, ictim. Daha da kis yasamadim bu tarifi ogrendim ogreneli. Herhalde senelerin acigini kapatmaya calisiyorum? Sagol son yorumun icin de ;)
August 16th, 2005 at 11:08 pm
Yassaaasiiiin, bana da sobali bir evde kucucuk bir Oya ve annesinin yaptigi bozayi hatirlativerdin iste sicak bir Agustos sabahinda. Biraz eziyetli is gibi hatirlardim, oyleymis de. Ama yapmaya da deger mutlaka. Son yıllarda, sisesi sempatik bozasi lezzetsiz sozde Vefa’lari satmayan market kalmadi. Ikinci alisimda sise sempatimi kullanmis, bozasini dokmustum. Vefa’ya da yolum dusmez, icemez olduk yani… Sagol Fethiye, yapilacak ama yine de kis beklenecek sanirim. Biz burada sicaktan kurdesen dokuyoruz. Bir de deyimi yerindeyse eger basimizda boza pisirmeye kalkarsak yanmisiz demektir. Bu tabir malum, isin surecinde cikan harareti aciklayan bir tabirdir.
August 17th, 2005 at 3:05 am
Off çok severim bozayı. Üstüne şöyle sarı leblebilerden atıp içeceksin, bitince bardağı sallayıp kenardakileri bile bitireceksin. Hamileliğimde, rahmetli kayınpederim her salı alırdı,onlara yemeğe gittiğimizde içeyim diye. Bazı şeyler hiç unutulmuyor. Nur içinde yatsın. Sağol bugün onu düşündürdüğün için.
August 17th, 2005 at 5:59 am
Merhaba Fethiye,
Evde boza yapmaya kalktigimda beni korkutmuslardi,
evde yapilan boza kor edebilir ve hatta oldurebilir diye(metanol
riski kastediliyor sanirim). Ama anneannelerden denenmis bir
formul olunca cesaretlendim, en kisa zamanda deneyecegim.
Sevgiler
August 17th, 2005 at 8:28 am
Oya; ne guzel sizin evde de yapiliyormus demek. Bizde hic yapilmazdi, zaten Mersin’de boza icildigini de sanmiyorum. Ben Ankara’da icmistim ilk. Evde pilav pisiriyorsan ondan daha hararetli olmuyor ;) Yani, bilmem ki, yazin da iciliyor soguk soguk.
Burcu; anilari hatirlatip burulmamak mumkun degil. sen de sagol paylastigin icin.
Tugba; cesaret verdigine sevindim, insallah denemen de iyi sonuclanir. Verdigim Vefa’nin baglantisinda da evde yapimi yaziyor, benzer bir tarif. Hani, daha da cesarete ihtiyacin varsa diye…:)
August 18th, 2005 at 2:13 am
Kesinlikle deneyeceğim Fethiye. Ben daha önce hiç tadmadım, eşim de bir kez denemiş ve hoşuna gitmemiş. Ama tarifine baktığımda hoş bir şeye benziyor, eminim güzel olur. Teşekkürler…
Sözünü tuttun. ;)
August 18th, 2005 at 11:10 am
fethiye’cigim,
galiba hepimizi biraz geçmise götürdün bozayla. sen de zeynep’cigim, ikinizin de eline saglik, tonton ninene dua ediyorum ben de.
çirali’daki arkadaslarim ayse ve selahattin bozayi pekmezle yapiyorlardi, sekerle oldugu kadar kivamli olmuyormus ama fena da olmuyor demislerdi, meraklisina duyurulur!
ben de eskisehir’deki bozacilarla büyüdüm, hep unuturum ama çok meshur bir bozacimiz vardi, bir de sokaktan geçenler.. sonra, yillar sonra istanbul’da, bir gece geç saatte metroyla eve dönerken bozasini satip bitirmis yorgun argin 3-4 adam görmüstük. genç sayilirlardi, sarisindi hepsi de, aksanli konusuyorlardi, zorunlu bir göçmenlikle geldiklerini ve yasamlarinin ne kadar zor oldugunu düsünmüstüm!
tijen
August 18th, 2005 at 1:02 pm
Fethiye, ellerine saglik.
Hafta sonu yapacaklarimin basida geliyor Boza. Nasil sevinerek okudum tarifi ve tabiki herkez gibi bende cocukluguma gittim.
Kis geceleri Ankara’da bozacinin Boza var bozaaaaaaaaaaaa diye bagirmasi kulaklarimda cinliyor simdi, nasil beklesirdik ne zaman gececek Bozaci diye .
August 18th, 2005 at 1:02 pm
Basak, hic tatmadiysan once bir disarida, iyi yapan bir yerde icmen belki de en iyisi olur? Sonra begenmezsen (bak esin de begenmemis) onca emek bosa gitmesin. Bozayi herkes sevmiyor cunku.
Tijen; pekmezli de enteresan olsa gerek, denemeye deger bu dogal sekerle. Sagol, iyi fikir. Ben o sokak bozacilarini hic bilmiyorum; Mersin bozasiz bi sehir herhalde ya da ben hatirlamiyorum.
August 18th, 2005 at 1:15 pm
Fethiye’cim, haberin olur zaten mesaj yazdigimdan ama yinede buradan bilgi vereyim Kefir ve Kombutscha hakkinda bilgi senin Kefir ile ilgili olan kommentarlarda
sevgilerimle
August 18th, 2005 at 3:43 pm
Deniz annem ekmek içi ile mayalandırırdı. Sormadım ama kesin doğru hatırlıyorum.
Ayyy yaaaa, tabir “ensede boza pişirmek” olmalıydı. Yanlışımı affedin.
Fethiye’cim pilav haydi neyse ama vallahi bak yeminle risotto yapamıyorum. Walla çoook sıcak be yaw. Acil boza çağrıştırmıyor yani bu hava bana. Aralık iyi Aralık, tam boza ayı…
August 18th, 2005 at 10:42 pm
Oya’ya bozayi ancak 4 ay sonra yaptirabilecegiz, anlasildi. Bendeki bitti simdilik yakinda yine yapacagim gibi. :)
August 19th, 2005 at 7:38 am
fethiye ellerine saglik, nasil guzel gorunuyor. bizim dugunumuz duzcede cerkes koy dugunu seklinde olmustu. cerkeslerde dugunlerde konuklara boza ikram edilir. onceden mayalanir. bizim dugunde de, ev yapimi boza ikram etmisti kayinvalidem. ben evde yapilmis halini ilk o zaman ictim ve cok begendim. dediginiz gibi daridan yapiliyor sanirim.
sonra kizimi dogurduktan sonra da yaklasik 1 sene boyunca hep ictim. cunku boza, muthis sut yapiyordu bende. mayali oldugu icin sanirim, doktorlar inanmasa da boza icince sutum artardi hep. esimi yaz sicaginda az gondermedim kemeraltina, semiklere boza almaya…
aaa tabi bir de kisin sokaklarda booozaaaa diye bagiran saticilari nasil unuturum, cocuklugumda somada her aksam cikarlardi. izmire geldigim ilk yillarda da vardi ama hic duymuyorum artik bozaci sesi. o da siselendi, mertlik bozuldu galiba…
mmm canim cekti simdi.
ellerine saglik
Zeynep Acaroglu
August 19th, 2005 at 10:33 am
ellerinize saglik. boza muhtesem olmus. ben de Turkiye’den (ve dahi Eskisehir’den- o bozacinin adi “Karakedi” ve artik yazlari da boza satmaya baslamis) 9000 km. uzakta yasayan biri olarak o tatlari nasil ozledigimi bilemezsiniz. hele de benim gibi sadece bir hafta once donduyseniz Turkiye’deki tatilden, buradaki ne domatesler domatese benziyor ne de kavun karpuz. hele de iki hafta once Bozcaada’daydim ve biricik arkadasim Bilgutay’in bahcesinden topladigimiz domateslerle bir salca kaynattik ki mis gibiydi. Bilgutay bahceye enginar dahil herseyi ekmis/dikmis. nefis bir tatildi nefis…
herkese selamlar, tekrar ellerinize saglik
August 19th, 2005 at 10:51 am
Zeynep’ciGim, sut yaptigini ben de yeni ogrendim. Demek tescilli bu is. SaGolasin paylastin bu guzel Cerkez dugununu de bizlerle.
Ilke; hos geldin. Hem ABD’ye hem de siteye. Ne zordur o Turkiye’den donuste gecirilen ilk gunler, ilk haftalar. :( Insallah diledigin zaman sen de boza yapip biraz hasret giderirsin.
Simdi sen Turkiye’nin karpuzu, kavunu domatesi demissin ama ne yazik ki memlekette de tatsiz tuzsuz sebze, meyve az degil. ABD’de bile, tadina doyamayacagin meyveyi sebzeyi bulmak mumkun; organik yiyecek reyonlarinda, farmer’s marketlerde ve tabii mumkunse kendiniz yetistirerek. Biliyorum, kendin yetistirme isi bahcesi olmayana zor ama neden olmasin? Yilda 7 - 8 ayI karla gecen Kuzeydogu Kaliforniya’da, evinde domates yetistiriyor bir tanidigim. Yeter ki gunes alan bir yeriniz olsun. Salata icin yetiyor ancak ama kis gunu oyle domatesi baska bir seye kullanmaya da kiyamiyor insan zaten.
August 20th, 2005 at 4:58 am
Fethiye evde domates nasıl yetiştirilir? bende yetiştirsem diyorum.
Bir de boza soğuk içilen birşey değil mi?(Ben hiç denemedim.)
O zaman niye hep kışın içilir. Kış deyince aklıma sadece sahlep ve sıcak çikolata geliyor.
August 20th, 2005 at 9:47 am
Ev cini: boza neden sadece kisin icilir diye bilinir, billmiyorum dedigim gibi ben bu sicakda da gayet guzel iciyorum, dedigin gibi soguk soguk iyi geliyor.
domatese gelince; oncelikle yetistirmek istedigin domatesin hibrid olmayan tohumunu bulman gerekiyor. Bunu demekle birlikte Ankara’da yasayan bir arkadasim, pazardan aldigi Ayas domateslerini kurutup tohumlarini kullanmisti ve gayet de guzel buyumusler, ciceklenmislerdi ben gordugumde. Tohum bulduktan sonra da burada anlattigim gibi ekeceksin. Domatesler maydanoz gibi ufacik kalmayacaklari icin saksisini buyuk tutuman gerekir ve hatta boylari buyudugu zaman da bir kac tane kazikla desteklemen. Gunes gorsun de domates baska bir sey istemiyor — su ve arada bir gubreyle beslenmek de fena olmaz tabii. Onun icin de gubre bulabilirsen suyla eritip arada bir ekle. buyuyunce de afiyetle yersiniz. Cok uzun oldu ve bozayla da pek alakasi yok ama sordun, yazdim ;)
August 22nd, 2005 at 12:25 am
ilke sanlier’ e…
kusura bakmayin arkadaslar, mail adresine ulasamadigim icin burayi kullanmak zorunda kaldim.
ilke, bir sey sormak istiyorum, cocuklugunda yaz tatillerinde erdek’ in deniz kenarindaki narli isimli bir koyune gider miydiniz? neden sorduguma gelince, cocukken sanirim ilkokul 3′ e kadar her yaz gitmistik. orada bir cok arkadasim vardi. isimlerini ve adreslerini defterime kaydetmistim. gecenlerde annemlerde bu defter elime gecti, ozene bezene, ilke sanlier..diye bir eskisehir adresi yazmisim. anneme sorunca, narli’ da bir arkadasin vardi, yazlari cok guzel oynardiniz, hatirlamadin mi dedi? yas gelmis 30′ a, pek hatirlamadim ama sevdigim bir kiz arkadasim oldugunu, cok iyi anlastigimi hatirlayabildim sadece, o sen olabilir misin?
sevgiler
Zeynep
December 4th, 2005 at 4:06 am
Bana “ne istiyorsun Turkiye’den ?” diyen bir dostuma, “valla burda hemen hemen her $ey var, amma yillardir ki$în gittigim surecler di$inda boza’ya (erkek oldugum halde !) a$ eriyorum” (kizmayin sayin hanim dostlar !) “getirebilirsen cok makbule gecer” dedigimde, benim biu istegimi duyan bir ba$ka dostum sizin web adresinizi ve tarifinizi iletti..
Tarifi bile beni “ucurdu” ; yapacagim ve az bucuk alkollu olmasindan da yararlanarak ve tabii affiniza siginarak sizin ve bu sayfalardaki diger hanim dostlarin “sagliginiza” icecegim.. Sayin Zeynep hanimin sevgili anneanneciginin de o mubarek ellerinden operek tabii..
Bu kadar hanim yorumcu arasinda bir de erkek bulunmasini pi$mi$ a$a su katmak $eklinde kar$ilamayacaginizi umarak ve tabii affiniza siginarak bu yorumu iletiyorum..
Saygi ve giyabi dostluklarimla,
Bora
December 5th, 2005 at 7:39 am
Bora afiyet olsun! Umarim sen de aradigin tadi bulursun bu tarif uzerine.
Ayrica sen bir tek hanimlarin yorum yazdigina bakma, erkekler cekiniyorlar. :)
January 26th, 2006 at 6:43 pm
Sevgili Fethiye, yogurtland ile yaklasik 45 dakika once karsilastim ve cok begendim. Tam bana hitap eden degisik tarifler var, otlu motlu :)
Bozaya gelince, evde yapiminin daha zor oldugunu dusunuyordum yapilamaz degilmis…
Bir yili geckin bir zamanin ardindan esimle Turkiye’ye gittik ve maalesef boza icme hayallerimizi gerceklestiremeden donduk (aslinda ben kotu de olsa ictim ama esim yanimda yoktu o yuzden hic bogazimdan gecmedi). Bu tariften yola cikip boza yapmayi becerebilirsem esime cok sevinecegi bir surpriz yapmis olacagim.
Sagolasin…
January 27th, 2006 at 1:31 pm
Merve, hosgeldin ve insallah tarifler de bekledigin gibi cikarlar. Bozayi evde yapmak cidden ne kadar da kolaymis degil mi! Dilersen sayfalarin turkcesini de yogurtland.com/turkce adresinden bulabilirsin.
February 19th, 2006 at 4:50 pm
Siteniz çok iyi hazırlanmış ve çok hoş tebrikler…
October 8th, 2006 at 3:34 am
turkiyedeyken bi tanidiktan evde boza yapildigini duydum ogunden beri aklimda bu sabah bu tarifinizi buldum hemen bulgur ve pirinci islatmaya gidiyorum.insallah beceririm.orucluyken daha bi heyecanli olcak beklemesi.rahmetli teyzeye de dualarimi gondericem.ruhu sad olsun.cok tesekkurler.bi de evde kaymak yapimi tarifiniz varmi
October 9th, 2006 at 4:23 pm
Aycan, kaymak icin de onceden bir tarif vermistim, ona bakabilirsin. Altindaki yorumlardan farkli yollar ogrenmek de mumkun, sagolsun arkadaslar paylasmislardir.
October 20th, 2006 at 2:35 am
daha iyi bir boza yapmak için mısır, buğday, yarma, darı, pirinç, irmik, arpa ve bulgur karışımı daha bi lezzetli oluyor.
December 16th, 2006 at 4:15 pm
ben kocaeli üniversitesi fermantasyon bölümü 2. sınıf öğrencisiyim.boza ile ilgili bilgi gönderebilirmisiniz bana.sitenizi çok beğendim
açıklamalar çok iyi.sizden rica ediyorum.
December 16th, 2006 at 6:19 pm
Selma, sitenin Turkce kismina bakip, verdigim baglantilardan bilgi edinebilirsin.
February 16th, 2007 at 9:11 am
Evde yapilan bozanin tehlikleri var mi?
February 16th, 2007 at 1:59 pm
Tehlikelerinin var oldugunu bile bile evde yapilabilecek tarifini veriyor olabilir miyim?
November 5th, 2007 at 3:49 pm
Merhaba, eski bozalar gibi evde boza yapmayı bende istedim.
Hazırladım , işlemleri bitti ama bir yerlerde yanlış mı yaptım acaba ?
Boza şu an birinci gününü doldurmadı ama çok ekşi, böyle olup düzeliyor mu acaba sonradan tadı?
Umarım düzeliyordur….
November 5th, 2007 at 4:14 pm
Ben yardım ararken bu siteyi buldum benim aldığım tarifte,( nette her yerde olan bir tarif) Unu küçük bir tencereye koyup üzerine 2/3 bardak su koyun ve kısık ateşte sürekli karıştırarak koyulaşıncaya dek pişirin. Ateşten alıp içine 2 çorba kaşığı şeker koyup eriyinceye dek karıştırın. Ilıyınca içine yoğurt katın.
Mayayı ¼ bardak ılık suda ezip 5 dakika bekletin ve yoğurt karışımına katın. Ilık ortamda 30 dakika bekletin.
İşte aynen buna göre yaptım. Bu il yapışım değil aslında, önceden yaptım , çok lezzetliydi, ama konunun ustasının fikrini alıyım istedim.
August 13th, 2008 at 8:49 am
canim okadar boza cektikii anlatamam,google girip boza tarifi yazdim sizin siteniz cikti,umarim yapabilirim,yaparsam hasret bitecek,