Agar Agar
Eylül 8th, 2005
Geçende yazdığım Mello Jello‘yu okuyanlar jelatin sevgimin derinliğini farketmişlerdir. Orada bırakılan yorumlarda anladık ki bu konuda yalnız değilim. Nasıl olayım ki?! Jelatinin nasıl yapıldığını biliyorsunuz diye tahmin diyorum. Bilmeyenler için kısaca: etini yediğimiz dana, koyun vs gibi dört ayaklı hayvancıkların kemiklerinin önce asitli bir karışımda bekliyor ki kalan et parçacıklarından arındırılsın, sonra da kaynatılıyorlar. Eminim çok daha karmaşık bir işlemden geçiyorlardır ama kısaca böyle özetlenebilir.
Ne yazık ki doğru bu yazdıklarım. Et yiyenleriniz, kemikli eti haşlayıp da soğuması için bekletenleriniz bilir; belirli bir süre sonunda jelleşme olur. İşte aynen o jelleşmeyi sağlayan maddeler var sevdiğiniz tatlılara eklediğini jelatinin içinde.
Hele yaşadığım ülkede domuz tüketimi fazla olduğu için jelatinin domuz kemiğinden yapılma olasılığı da az değil. “K”(osher) damgası vurulmuşunu bulmak zor değil ama öylesini almakla da iş bitmedi benim için; nedense içinde adını telafuz edemediğim şeylerin bulunduğu paketlerden çıkanları yemek işime gelmiyor. Renginin, tadının bile yapay olmasını bilmek pek hoşuma gitmiyor.
Sadete gelelim: ufak bir araştırma sonucunda bazı deniz yosunlarının da jelleştirme ozelliği olduğunu öğrendim. Uzak doğulular binlerce yıldır kullanırlarmış. O günlerde bir de benim gibi domuz eti yemeyen, Yahudi eşi olan bir arkadaşımla konuşurken onlara özel malları satan dükkandan aldığı “jelatin”den bahsetti. Markasını bilmiyorum ama içinde bir çeşit deniz yosunu oldugunu söyledi. Tamamdır, bu çok da garip bir şey değil, bilen biliyor diyerek o yosundan elde edilen malzemeleri bizim ufak şehirdeki dükkanlarda armaya başladım. Ne hikmettir bilinmez öyle normal marketlerde kolayca bulunan bir şey değilmiş. Halbuki heryer et yemeyenlerle dolu. Sonunda, her malın organiğini, her türlü egzotik şeyin satıldığı bir yerde buldum aradığım “agar agar”ı!
Belirli bir kaç yosun cinsinin kurutulmasından elde edilirmiş bu pulcuklar. Doğrusu bu ya, ararken pul şeklinde olanı mı toz şeklinde olanı mı bulacağım, bilememiştim. Kısmet bu şeklineymiş. Yine okuduğum kadarıyla toz haline getirilmiş olanlar daha yoğunmuş. Mantıklı aslında; toz haline getirip de pul halini ölçerken aralarında kalan havayı yok ediyorsunuz. Çok karışık bir cümle oldu ama başka nasıl ifade edebilirdim ki!
Bir de haklı olarak kokusu var mı diye merak ediyor insanoğlu. Hayır kesinlikle yok.
Hayvan jölesinden çok farklı özellikleri var. Mesela çok daha düşük ısılarda jel halini halA koruyabiliyor. Hatta diyelim ki jölelenmiş halini beğenmediniz, yeniden ısıtıp yeniden eritmeniz mümkünmüş. Bunu deneme fırsatım olmadı, okuduklarımın yalancısıyım.
Paketin arkasında 1 bardak sıvıya (su da olur meyve suyu da olur) 1 yemek kaşığı kullanın diyordu. Ben de öyle yaptım ve geçende yazdığım çilek şurubuna benzer bir şekilde hazırladığım şeftali şurubunu suyla inceltip onunla pişirdim agar agarları. Elbette paketteki hazır jelatinler canlı bir renk elde edemedim ne de olsa içinde şeftaliden başka biraz da şeker vardı. 2 bardak meyve suyuna 1/4 bardak şeker ekleyip 2 yemek kaşığı agar agarı da bunlara ekleyip iyice bir karıştırıp 15dk kadar erimesini bekledim. Sonra da kısık ateşte karıştırarak pişirdim. Kaynadığında bile halA pulcuklar görünüyordu. 5 dk daha kaynattım, sonra da içine üç beş muz dilimi eklediğim kAselere paylaştırdım. 5 saat kadar sonra iyice sertleşmişti. Tadı da cok hafif tatlıydı.
İçinde yapay bir şey olmadığı için dilediğiniz tadı verebilirsinz tabii ki. Hatta dilerseniz ekşi jöle de yapabilirsiniz benim gibi ekşiseverseniz! Bunu yapmıyorlar jöle firmaları. Bir dahaki denememde pekmezli ve kızılcık ya da vişne suyula deneyeceğim.
Artık jelatin isteyen tarifleri gönül rahatlığıyla yapabileceğim. Umarım sizler de bulunduğunuz yerlerde bulabilir, sizler de deneme şansı yakalayabilirsiniz.
Ayrıca burada verdiğim bilgilerle yetinmeyin, araştırmanızı kendiniz de yapın derim.
Güncelleme (15 Ekim 2005) : Sevgili Güzide arkadaşım, uzun araştırmalar sonucu Türkiye’de ‘agartine’ adlı ürünü satın alabildi. Büyük marketlerin jöle satan bölümlerinde varmış bu ürün. Teşekkürler Güzide! Onun yorumlarını okumak için: orangelly ve mello jello tariflerine bakınız.
8 Eylül 2005, 11:41 am
Anlattığın bilgileri ben de okumuştum daha önce ama Agar Agar’ı duymamıştım. Yosunlar her alanda kullanılmaya başlandı. Sadece gıdalarda değil kozmetikte ve ilaçlarda da kullanılıyor. Çeşit çeşit yosun var aslında. Ben bir cinsini Çin yemeğinde yemiştim ama onun dışında hiç tadmadım. Bu tatlıyı hazırlamak için kullandığının hiç tadı olmaması ilginç. Her şeyle uyum sağlayabiliyor demek ki.
Teşekkürler, güzel bilgiler için…
8 Eylül 2005, 12:47 pm
Fethiye, agar agari ben de epeydir kullaniyorum. Isitip eritilerek tekrar kullanilabilecegini bilmiyordum ama. Derledigin bilgiler ve tecrubeni bizimle paylastigin icin tesekkurler. Jelatin seven arkadaslar biliyorlardir gerci, ama ben de bu konuda bir iki sey eklemek istedim: Eksi meyvalar agar agarin (ve normal jelatinin de ) koyulasma ozelligini azaltiyorlar bildigim kadariyla. Bu gibi durumlarda kullanilan jelatin miktarini arttirmak lazim. Bir de kivi, ananas gibi meyvalardaki enzim jolelesmeyi engelliyor. Bu meyvalarin jolesini yapmadan once meyvalari kisa bir sure suda pisirerek o enzimleri etkisiz hale getirmek gerekiyor.
8 Eylül 2005, 3:24 pm
Bende jole kullanmaktan kacinan biriyim, zipzip oglum simdiye kadar hic joleli seylerden yemedi, gittigimiz toplantilarda da ne kendim ne ona yedirmedim, agar agar hic duymamistim Fethiyecim, kisa surede bende temin edecegim, sagolasin, arastirmaci ruhlu arkadasim…
8 Eylül 2005, 10:13 pm
Fethiye, sabah sabah bir şey öğrendim sayende ?
Burda da araştırma yapacağım İzmir de nereden bulabilirim diye..Zira öyle çok tarif var elimde jelatin ile yapılan. Ama alıp da yapmadım olumsuz bilgilerden dolayı. Dediğin gibi bir araştırma yapayım , bakalım neler çıkacak ?
Teşekkürler bilgilendirdiğin için,
sevgilerimle
figen
8 Eylül 2005, 10:54 pm
Sevgili Fethiye, bunca yildir, kullandigim joleleri balik kilcigindan yapilir diye bilirim. Italyanca adi “colla di pesce”, yani balik tutkalidir. (Bizim çeviriden menkul tariflerini yayinlayan pek cok yemek yazarimiz da bunu boyle yazar ve beni pek guldurur. Malzemeler arasinda balik tutkali dusunebiliyor musun?!!)
Cok seyrek de olsa, sarkuterilerden, o incecik plaka halinde olanlardan alip kullanirim. Bilmiyorum neredendir ama ithaldir, cunku yasadigim her memlekette ve de gida alisverisi yaptigim her yerde gormuslugum vardir onlari. Tadi tuzu yoktur malum.
Kotu haber, babam felc gecirdiginde (once upon a time) Zurich’e Gazi Yasargil’e goturmustuk ve joleli gidalarin tumunu yasaklamisti. Gazi Bey’den hatirladigim kadariyla saglikli yasayanlar icin de matah bir gida degil. Eksikligini duydugum bir malzeme de degil dogrusu mutfagimda. Elmasiye severim, onu da yemeyeli cook oldu.
10 Eylül 2005, 12:40 pm
vallahi ben de jöleli seyleri yemem, fethiye’nin söyledigi malum sebeplerden. agar agar’i amerika’dayken kullanmistim ama burada kullanmadim. belki tam jöle etkisi vermez ama gerektiginde nisasta ile jöle etkisi saglanabiliyor. nisasta ve irmik birlikte kullanildiginda da meyve sulari ve püreleriyle ilginç sonuçlar elde etmek mümkün.
fethiye’cigim, bu bilgiler için tesekkürler, katkisi için diger dostlarimiza da!
tijen
11 Eylül 2005, 7:32 am
Ne güzel ya bende almanya da yasayan biri olarak jöleli seylerde pek icim rahat etmiyor..aceba almanya dan alan birileri varmi? insallah vardir ben göremedim..her memleketten dükkanlar var sayilir aceba nerden bulabirim ki..neyse sesli düsünmeye basladim:) cok tesekkürler bulabilirsem benimde cok isime yarayacak..
12 Eylül 2005, 4:59 am
Elcin, Almanya’da marketlerde var Agar Agar. Mavi, kücük bir karton kutuda satiliyor, üzerinde AGARTIN yaziyor. Hatta paketin arkasinda, kac jelatin yapragina denk geldigi ve nasil kullanilmasi gerektigi de yaziyor. Tart jölelerinin, kabartma tozlarinin satildigi raflarda bulabilirsin.
12 Eylül 2005, 9:21 am
Basak; yanilmiyorsam jelatinin de tadi tuzu yok ama iste kutularda satilan joleler genelde tatlandirilmis oluyor. Yani aslinda kemik kaynatma vs olayi ters gelmiyorsa jelatini bir cok yerde kullanabiliyorsun, kendin tatlandirarak.
Zinnur; eksiyle hic denememistim daha once senin soylediklerini de dikkate alacagim, cok sagol.
Zeynep’Cigim; sen de sagol! Eminim hosuna gider.
Figen; Izmir’de ya da genelde TUrkiye’de var mi hic bilmiyorum. Belki vardir. Bulursan yazar misin? Belki Tijen biliyordur?
Oya abla; Sizden bu yorumu okuyunca eski dille yazilmis bir yemek kitabim var ona baktim; cok haklisiniz! GUlumsemeden edemedim. Hatta bendeki kitap bir de “Balik ruhu” mu ne demisti ki bu masallardaki “2 metre agac golgesi” lafini andirdi benim icin.
Tijen; jole etkisi vermez demissin ama buna katilmiyorum. Fotosunu gordugunuz muzlu agari yedigimde aynen jole yemis gibiydim. Cok tatli yapmadigim icin ayni tat degidi ama kesinlikle ayni yogunlukta, ayni jellikteydi. Belki sizin kullandiginiz zamanda cok eklenmedi, o yuzden cok jellesme olmadi?
Elcin sevgili Mine’den bekliyordum bu konuda yardimci olmasini ve olmus da. Sagolasin Mine! Bak oralarda marketlerde de bulunuyormus, ABD’de (ya da en azindan benim bulundugum kesimde) marketlerde bulamadim.
13 Eylül 2005, 3:12 am
COk tesekkür ederim ikinizede hemen Agartin olarak bakacagim..Mine cok memnun oldum vallahi cok sagoL:)
13 Eylül 2005, 12:05 pm
Fethiyecim verdiğin bilgiler için çok sağol. Ben de geçenlerde markette pasta malzemeleri bölümünü incelerken Ruf markanın Agartine diye bir ürününü almıştım. Üzerinde agar agar yazıyor ama senin fotoğrafındakinden farkı görünüşünün toz halinde olması. Ben ilk kez bu gün kullandım yarınki tarifimde bunu daha detaylı anlatacağım. Bu okuduklarımdan sonra gidip bir kaç paket daha alayım en iyisi diye geçirdim içimden :) Meyveli tartların üzerindeki o parlak görüntü çok hoşuma gidiyor benim. Jöle kullanmak istemediğim için ben de şurup gibi bir şeyler yapıp döküyordum ama bundan sonra alternatifim var artık! Teşekkürler..
sevgiler
13 Eylül 2005, 5:12 pm
Banu, evet agar agar’in toz hali de kalip hali de mevcutmus. Kullanirken, aldigin paketin uzerinde yazan miktar kadar kullanmalisin; toz seklinde olan daha yogunmus. yarin sitene bakarim guzel tarifin icin. Sagol!
13 Eylül 2005, 11:21 pm
Merhabalar,
jelatinler ve ihtiva ettikleri hakkında bilgiyi bu siteden alabilirsiniz.
http://www.gidaraporu.com/modules.php?name=News&file=article&sid=67
Ayrıca dünyanın hiç bir yerinde yalnız sığırdan mamul jelatin yapan bir fabrika bulunmadığını,kesimhanelerde kesilen bütün hayvanların(sığır ,koyun,domuz,kedi,köpek vs.)bu jelatinlerin içine girdiğini biliyormuydunuz?
Bu jelatinlerin hazır dondurmalarda, jelibon tarzı şekerlerde ve marşmelowlarda kullanıldığınıda söylemek istiyorum.
Ben artık yalnız bitkisel kökenli olanları tercih ediyorum.
NE YEDİĞİNİZDEN HABERİNİZ OLSUN!
13 Eylül 2005, 11:49 pm
fethiye’cigim,
senin misir ve börülcelerin kuruyor, antalya’ya götürecegim, geldiginde adresine yollarim.
pekmezli de dene diyecegim bir de (pelteyi) çok güzel oluyor! içine elma parçalari da koyarsan daha da güzel olur, biraz da kuru üzüm??
öperiiiimmm
tijen
14 Eylül 2005, 9:12 am
Emine hanim, dunyadaki tum jelatin fabrikalarinin ayni seyi yapmadigini saniyorum. Bahsettigim o “K” damgasi her seye vurulamiyor. Zaten bazi jelatinlerin uzerinde de o damga yok, yani Yahudi ve Muslumanlarin tercih etmedigi sinifa giriyor o zaman.
Benim derdim icinde domuz olup olmamasindan ote hayvan kemiklerinin kaynatilmasi vs isiydi.
14 Eylül 2005, 9:14 am
Tijen’cigim, cok sagol bunca isinin arasinda beni ve acayip isteklerimi unutmadigin icin!
Pelte de kac zamandir aklimda. Rahmetli teyzecigim yapardi, icine ceviz koyardi bir de. ;(
14 Eylül 2005, 11:19 am
askolsun, kirk yilin basi bir sey istemissin.. sen dua et de annem unutmasin, tembih edecegim ama her yer öyle bir halde ki! bir kisim seyler kaliyor, bir kismi antalya’ya gidiyor, bir de benim antep valizim çikinca tam kafa yemelik haldeyiz! evet evet, üzerine de ceviz ya da badem, ikisi de çok güzel oluyor.. bana yillar önce Kas’in Çukurbag köyünde ikram etmislerdi pekmez peltesi, çok sevmistim.
tijen
22 Eylül 2005, 3:18 pm
Arıyorum hala. Elbet Istanbul’da da bir yerlerden cikacaktir. Sevgiler
22 Eylül 2005, 9:06 pm
Guzidecigim, insallah bu agar agari bulunca mello jelloyu da yapabilirsin. Pastacilar kullanirmis agar agari memlekette de. Pastane malzemesi satan yerlerde olurmus ama koca ev olculerinde satmiyorlar tabii. Oyle yerlere de bir bak istersen?
20 Kasım 2005, 9:13 pm
Merhabalar,
Acaba Kanada’da hangi isimle bulabilirim bu agar agar’i fikri olan arkadas var mi?
21 Kasım 2005, 3:17 am
Selam bu agar agarı İzmir de veya Türkiye de herhangi bir yerden bulabilen varsa buraya yazarsa çok güzel olur.
Bizim gibi müslüman bir ülkede bulunamaması çok ilginç.
21 Kasım 2005, 5:59 am
Deniz, Kanada da agar agar adıyla bulabileceğini sanıyorum. Uzak doğu malları satan dükkanlara bak ya da internet üzerinden alabilirsin. Ben ikinci kere alışımda internetten aldım.
Hatice, Türkiye’de büyük marketlerde jöleli ürünlerin yanında bulabildi arkadaşlar. “RUF” marka. Ayrıca bence Müslüman olmakla ya da olmamakla değil de hayvansal ürünleri kullanma isteğinize bağlı bu ürünü tercih. Beni jöleden uzaklaştıran konu kemiklerin kaynatılmasıyla elde edilmesi olmuştu.
23 Kasım 2005, 7:36 am
Selamlar “RUF” markayı izmirde bulmak mümkün mü ?
Mümkünse hangi mağazadan olduğunu yazabilirseniz çok sevinirim.Ben göremedim de o yüzden.
25 Haziran 2006, 8:43 am
Merhaba Fethiye, senin sitenden ayrilamadin bir saattir, ama bu mesajdan sonra artik gidip islerimi yapmam lazim ! Agar agar konusunda yazdiklarindan cok bilgilendim ve yillardir yapilis sekli nedeniyle ben de senin gibi jelatinden pek hoslanmazdim. Agar ‘da bizim laboratuarda kullandigimiz bir cesit jel yapiminda kullandigimiz malzemedir. Senin orangejelly tafirinde gorunce merak edip agar agar sayfani okudum. cok hos ! tesekkurler. :)
11 Temmuz 2007, 2:35 am
arkadaş çok faydali bilgiler vermişsiniz fakat bu ürünü netten nerden alacağimiza dair bilgiler vermemişsiniz nasil nerden bulurum ve ücretleri nedir bu konuda bilgilendirirseniz sevinirim .iyi günler
terpan15@gmail.com
izmir