Zeytinyağlı Çağla
Nisan 24th, 2006
Çağladan yemek yapıldığını tam bir sene önce öğrenmiştim. Daha sonra elimdeki Gaziantep yemekleri kitabında etli, nohutlu ve süzme yoğurtlu bir çağla yemeği de gözüme kestirdiysem de çağla badem bulamadığımdan sadece bakınıp iç geçiriyordum ki bu haftasonu karşıma çıkıverdi çağlalar. Gömü bulmuş gibi sevinip, görmemişler gibi (ki bu konuda gibi demek gerçekten yersiz!) aldım geldim evimize. Bu akşam, yemekten sonra kendi kafama göre, geçen sene duyduğum tarifi hatırlamaya çalışıp bir şeyler çıkarttım. Sonuç enteresan, ekşi seviyorsanız kesinlikle tavsiye edeceğim bir yemek.
Badem gibi çağla da Farsçadan geçmiş dilimize. Taze, genç anlamındaki bu kelime her ne kadar genelde badem çağlası için kullanılsa da şeftali, kayısının olmamış, yeşil kabuklu körpe hallerine de deniyor. Bu konuyu aldığım dükkanın İranlı sahibine de teyit ettirdim ;) Adamın Türk müşterisi az değil belli ki Türkçedeki telafuzunu da biliyor, Farsçasıyla karşılaştırıyordu.
Çağlaları farklı bir şekilde tüketmek isterseniz, buyrun diyorum, zeytinyağlı çağla yapıverin siz de. Bu ölçülerle fotoğrafta görülenlerin hepsi çıktı, kesinlikle en fazla iki kişilik bir zeytinyağlı yemek ölçüsü:
- ikişer sap çok ince taze soğan, taze sarımsak
- 200 gr çağla
- 2 yemek kaşı zeytinyağı
- 1/2 yemek kaşığı şeker
- bir fiske tuz
Taze soğan ve sarımsakları güzelce yıkayıp incecik doğrayın. Çağlaları yıkayın, enlemesine ortadan bölüp çekirdeklerini (daha da büyüse badem olacak kısımlarını yani) çıkartın. Ufak bir tencereye zeytinyağıyla birlikte soğan ve sarımsakları ekleyin. Azıcık kavurup çağlaları da ekleyin, tencerenin kapağını kapatıp arada bir silkeyerek çağlaları kavurun. 5dk kadar sonra üzerini azıcık örtecek kadar ılık su ilave edip şeker ve tuzu da ekleyip, karıştırın ve tencerenin kapağını yine kapatıp 10dk kadar ya da çağlalar yumuşayıncaya kadar pişirin.
Afiyet olsun!
24 Nisan 2006, 10:10 pm
ellerinize saglik fethiye hanim yemek degisik ve lezzetli duruyor..ben cagla yemeyeli ve caglayi unutali kac zaman olmustu…
cagla sozcugunun kokenine sasmamak lazim ne de olsa farsca, ingilizce ve turrkce `kuzen dil`lerden…yani ayni dil ailesindeyiz… benim de iranli bir arkadasim vardi.. iki dil arasinda o kadar cok ortak kelime var ki anlatamam… paylastiginiz ve bizim icin arastirdiginiz tesekkurler…
25 Nisan 2006, 9:57 am
Fethiyecigim, caglanin yemegini yapmak hic aklima gelmezdi dogrusu. Demek Antep’de yapiliyormus cagla yemegi. Simdi tam mevsimi gelmisken senin yaptigin gibi zeytinyaglisini ben de yapayim. Acaba birazcik da domates koysam yakisir mi icine. Sen simdi eksi deyince agzim sulanmadi desem yalan olur. Bu cok degisik tarif icin tesekkurler, ellerine saglik. Sevgilerimle
25 Nisan 2006, 3:35 pm
Defnenin, ben Türkçenin daha çok (Fince ile) ural-altay dil ailesinden olduğunu sanıyordum. İngilizce ve Farsça da mı aynı aileden?
İki dil arasındaki “benzerlik”, aslında Osmanlı imparatorlugu döneminde devlet büyüklerinin Farsça ve Arapçaya olan aşırı ilgisinden kaynaklanıyor. (Özellikle edebiyatta ve sarayda Farsça kullanmak makbul sayılır, hayranlık uyandırırmış.)
Bu yüzden biz de hala dönemin mirası olarak Farsça ve Arapça ile karışmış bir Türkçe konuşuyoruz.
Lise bilgilerinden aklımda kalanlar bunlar. Yanlış hatırladığım yer varsa, bir zahmet düzeltin.
25 Nisan 2006, 8:06 pm
Yasemin, Yazdiklarin dogru. Turkce, Indo-European grubunda degil. Ural-Altaic.
Ama Turkiye Turkcesinde hem Farsca, Arapca hem de Rumca kelimeler var.
Fethiye, Inanmayacaksin, mutfakta bir kese kagidi cagla duruyor. Esim getirmis pazardan. Ben cagla nasil piser, nasil yenir hic fikrim yok. Turkiye’den taze badem hatirliyorum da, caglalarla ne oluyordu unuttum. Yikayip , bu ne bicim sert bir sey diye bir kac tane yiyip biraktik. Sabaha karsi muthis bir mide agrisi bende. Tamam dedim, ulser olduk! Sonra hatirladim, cagla yuzunden. Cig yemek olmadi anlayacagin. Kalanlarla tarifini uygularim. Sevgiler, Saygilar.
25 Nisan 2006, 10:14 pm
Dil konusunda Yasemin ve Mine’nin dedikleri dogru ne yazik ki Defnenin; Turkce o grupta degil ama Ingilizce ve Fransizca’nin durumu farkli. Mine’nin yazdiklarina ek olarak Turkiye Turkcesinde kullanilan kelimelerde Fransizcanin da etkisi de az degil.
Cagla yemegini yazmaya biraz cekinmistim fotografini cekip de ilik ilikken tadina baktigimda. Ama her zeytinyagli gibi o da soguyunca inanilmaz bir tadi oldu bence. Kendi kendime de bu kotulugu yapmis oldum boylece; eskiden cagla bulamam diye uzulurken simdi yemegini de yapabilecek kadar cagla bulmam gerekecek :)
Nezaket, domates de eklenebilir herhalde ama eklemeden, basit zeytinyagli tarifini uygulayinca da cok guzel oldu. Afiyet olsun simdiden!
Mine, evet, cok yedigin zaman etkisini hic saklamiyor caglalar ;) Umarim yemegi hosunuza gider.
26 Nisan 2006, 7:28 am
Merhabalar, Çağla yemeğinizi görünce biranda şaşırdım ve varlığını daha bu hafta sonu öğrendiğim yoğurtlu çağla yemeği geldi aklıma. Zaten siz de alt satırlarda Gaziantep’e ait bir yemek olduğundan bahsetmişsiniz bu yoğurtlu çağla yemeğinin. Meğer anneannem annemler küçükken arada pişirirmiş. Gaziantepli olduğum halde ben daha önce hiç duymamıştım. Yapılışı bakla yemeğine benziyor dedi annem ama bakla yemeği sizin bildiğiniz şekilde mi pişiyor onu da bilmiyorum :) Tarifi öğrenirsem size yazarım, kimbilir belki ben de deneyip bloguma eklerim.
26 Nisan 2006, 8:26 am
ben de ural altay dil grubundan diye biliyorum.. ama sanki fasca ve ingilizce de kuzen dillerden demisti diye hatirladim lise ilgilerimden.. ama yaniliyorda olabilirim…
tesekkurler…
26 Nisan 2006, 11:43 am
Naime, o yemegin adi “çağla aşı” olarak geciyor ve et, nohut, suzme yogurt kullanilarak yapiliyor, uzerine de kirmizi biber ve safran konulmasini soyluyordu elimdeki tarif. Herhalde annenizin bahsettigi tarif de budur.
Defnenin, arkadaslarin yorumlarinda belirttikleri Turkcenin Ing ve Farscaya kuzen olmamasi, o ikisi Indo-European dil grubuna giriyor. Bu dil isi bir enteresan; hic umulmayacak yerde karsiniza bir sey cikiveriyor Turkcenin cumle yapisi ile Japonca’ninki de ayni mesela.
27 Nisan 2006, 2:42 pm
Demek cagladan yemek yapiliyor :)) Acaba tadi taze bakla gibi oluyor mudur? Ya da oyle olacakmis gibime geliyor.
Japonca’da Turkce gibi sondan eklemeli dil diye biliyorum ama ozne+tumlec+yuklem yapisi dedigin gibi ayni. Farsca’nin Hint dilleri uzerine de etkisi var. Bazi Hint arkadaslarimla dilimze Farsca’dan giren pek cok ortak kelime bulduk. Badem ilk aklima gelen kelime.
2 Mayıs 2006, 12:54 am
Merhaba,
Cok severek yaptigim bir baska cagla tarifini sizlerle paylasmak istedim.
-500 gr. kuzu eti
-8-10 dis sarmisak
-1 kilo cagla
-500 gr. domates
Kuzu etini pisirip kavurduktan sonra ortadan ikiye ayrilmis caglalari atip, 5 dakika sonra kücük dogranmis domatesleri atip birlikte pisiriyoruz, indirmeden 5 dakika önce ikiye dogranmis sarmisaklari atip pisirdikten sonra sehriyeli pilavla servis ediyoruz.Begenilecegini umuyor, afiyet olsun diyorum.
9 Ağustos 2007, 11:34 am
bir hastamız var,çağla istiyor. o kadar araştırmamıza ramen bulamadık. bana yardımcı olursanız sevinirim
9 Ağustos 2007, 10:06 pm
Sinan bey, oncelikle gecmis olsun. Yalniz, cagla mevsimi degil ne yazik ki simdi. Baharda ancak.
4 Nisan 2008, 5:31 am
Herkese merhaba;
Yemek yapmayi cok seven biriyim.Gunumun buyuk cogunlugu mutfakta geciyor.
Buzdolabimi temizleyeyim dedim yaklasik 15 dakika once;bir de baktim
4-5 gun once esimin aldigi caglalar buzdolabinin bir kosesinde duruyorlar! Bundan sonra yenilmeyecek;bliyorum; atmak da istemedim. Hemen internetin basina gecip yazdim google’da “cagla tarif yemek”; direk bu sayfa cikti karsima; notumu aldim defterime; simdi de gidip yapacagim zeytinyagli caglayi:) Sonuctan haberdar ederim sizi!
Esim eksiyi cok sever; supriz olacak ona da!
Cok tesekkurler tarif icin.
Sevgiyle kalin!