Yabani Meyvelerle Reçel, Şurup
Ağustos 9th, 2006
Yazların vazgeçilmezi oldu bu yabani meyveleri toplamak, onlardan şurup, reçel yapmak ya da öylesine, tazecikken tüketmek. Bulunduğum yerde böğürtlen o kadar çok ki, zamanını kaçırmadan toplayabilirseniz senelik reçellerinizi hazırlamanız işten bile değil. Son 6 senedir ben de aynen öyle yapıyorum. Bu sene iki tane daha yabani meyveyle tanıştım: Türkçesini bilmediğim gooseberry ve yabani frenk üzümü. İngilizcesi gooseberry olan meyvenin Türkçesini bulabilmiş değilim, bir bileniniz olursa bilgilendirirseniz sevinirim. Frenk üzümlerinin de yabanisine ilk defa dikkat ettim; hep zehirlidir diyerek uzak durduğum bir çalıymış meğer! Eşimin annesi sayesinde tanıştım bu meyvelerin yabanileriyle ve yine onunla yaptık reçeli de şurubu da.
Bu çok dikenli yabanı gooseberry meyvelerini toplarken kesinlikle bahçe eldiveni giymeniz gerekiyor. Çalısını tanımazsanız, meyveleri görseniz de yenebileceğini tahmin etmek, dikenleri dolayısıyla biraz imkansız gibi. Gerçi eldivenle biraz ovuşturunca, dikenleri yumuşatınca yiyebildim ama yine de öyle hemen ağza atılacak bir şekle gelmiyor. İçi ise minik minik çekirdek dolu. Tadını anlatabileceğimi sanmıyorum; ekşice ve birazcık murt (yabani mersin bitkisinin meyvesi) tadı var gibi. Pektininin çok olduğu söyleniyor.
Reçelini yapmak için meyveleri koyduğumuz tencereye, meyvelerin hacminin 1/3′ü kadar su ekledik ve hafif ateşte kaynamaya bıraktık. Su ısındıkça meyveler de patladı, sularını saldılar ve suyun rengini, tadını değiştirdiler. Hepsinin ezildiğinden emin olunca bir süzgeçten geçirip süzülen suyunu topladık ve posayı da attık. Çıkan su, şaşırtırcasına pembeye çalan bir renkti. Soğuyunca daha da pembeleşti ve hatta şeker ekleyince iyice rengi döndü. Yeşil bir meyveden nasıl oluyor da bu renk çıkıyor, ben anlamış değilim. Eşimin annesinin bulduğu tarif nedense suyun iyice soğumasını, şekerle öylece karıştırılıp pişirilmesini söylüyordu. Ve oran olarak da 2 bardak soğuk meyveli suya yarım kilo şeker verilmişti. Biz de öyle yaptık ve koyulaşıncaya kadar (soğuk bir tabağa damlatıp buzdolabına kaldırın, sertleşıyorsa olmuş demektir) ve 104C (220F) sıcaklığına ulaşınca kadar kaynattık. Sonra da sterilize ettiğimiz kavanozlara boşaltıp kapaklarını beklemeden kapattık, vakumlandılar.
Şurup içinse pektini pek fazla olmayan, tadı da pek yerinde olmayan frenk üzümlerinin suyuyla karıştırdık goosebery’leri kaynattığımız suyuö ve şekeri yine yukarıdaki oranda ekledik. Yarım saat kadar kaynatıp, koyulaşmadan kavanozlara boşalttık. Serin serin meyve suyu istediğimizde su ya da maden suyu ile karıştırıp içilecekler.
En yukarıdaki fotoğrafta, nispeten daha koyu renkte olan frenk üzümlü şurup, öndeki kavanoz da sadece gooseberry kullandığımız reçel. Yemyeşil meyveden bu renkte reçel çıkıyor işte.
Evde yapılmış şurubun, reçelin yerini başka bir şey tutmuyor benim için. Hele ki meyvelerini de siz topladıysanız.
10 Ağustos 2006, 3:38 am
Fethiye selam,
Eger gooseberry dedigin meyve, o yesil dikenli kabugun altindan sari renkli bir tane olarak cikiyorsa, Turkce’si yanilmiyorsam eger bektasi uzumu. Burada Cape Gooseberry diye satiliyor, ama ismindeki cape’in G.Afrika-Cape Town’la bir ilgisi yokmus, dediklerine gore uzerindeki kabugun manto seklinde sarmasindan geliyormus cape. (Bak, simdi dikkatimi cekti, ben kabuklu halini hic gormedim, belki de cape adini veren kabuk da senin fotograflardaki dikenli kabuktur.) Burada satilanlar, parlak sarimtirak renkli, ici yenilebilir ufacik cekirdek dolu, hafif kekremsi bir tadi olan, uzum tanesi buyuklugunde meyvecikler..
Su yabani frenk uzumu (yada sadece frenk uzumu)nun Ingilizce’si nedir? Yanlis hatirlamiyorsam, Mine de gecenlerde bir pasta tarifi verdi onunla yapilan. Kusburnunu andiriyor mu biraz ve yine onun gibi ici cekirdek dolu mu? Oyleyse, bahcede bir dal var galiba, ona gore sevinecegim de…
Afiyetle ic suruplarini..
Selamlar, sevgiler
10 Ağustos 2006, 6:28 am
Fethiye,
Bu recel tarifleri sabah sabah pek istah acti. Yabani meyve recelleri eminim cok guzel oluyordur. Eger yabani cilek receliyle normal cilek receli arasindaki fark kadar degisiklik yapiyorsa insan baska turlu recel yemek bile istemeyebilir.
Ben de aklima gelmisken annemin son iki yildir yaptigi kucuk bir numarayi paylasayim. Cilek ve visne gibi cok bilindik recellerin icine bir avuc dolusu taze ahududu atmak recellerin tadini inanilmaz degistiriyor. Ahudutlari ister istemez biraz eziliyor, ama nefis ve cok bunaltmayan ciceksi bir koku ekliyor recele. Ayni tur recel yemekten sIkIlanlara siddetle oneririm.
10 Ağustos 2006, 12:03 pm
Fethiye’cigim, gooseberry’nin recelini ben disarda denemistim, dikensiz turuydu ve recelin rengi ucuk yesil, sarimsi, hafif mayhostu. Onu da tavsiye ederim. Evde cilek receli denedim, cok sulu oldu, vanilyali dondurma ile sos olarak yenildi. Recelleri karamelize etmis biri olarak ona da sukur. Burdaki tarifler bir pektin takviyesi yapiyorlar recellere, ben onda basarili olamadim. Erik’in bahsettigi ahududu raspberry mi oluyor?
12 Ağustos 2006, 6:35 am
Mine, evet, ahududu raspberry oluyor. Icinde oldukca cok pektin de var bildigim kadariyla. 1 kg visne icine atilan bir kase (yaklasik 100-150gr) ahududu recelin koyulasmasini sagliyor. Ilginc bir sekilde, cok akiskan olan visne receli bile ekmek diliminin deliklerinden damlamaz hale geliyor. Akiskanlik bir yana, lezzeti inanilmaz. Yalniz dedigim gibi, sanirim kaynamanin yarisindan itibaren eklemek gerekli yalnis hatirlamiyorsan.
12 Ağustos 2006, 7:55 am
TUrkmencigim, senin bahsettiklerin “cape gooseberry” ve Tijen meyveler kitabinda onun ismi icin Guvey Feneri denildigini yazmis. “Red Currant” frenk uzumunun Ingilizcesi. Yukaridaki fotolar yardImcI olmadiysa bahcedekini tanimaya, istersen sana elimdeki diger fotograflarini gondereyim bu calinin?
Erik, esim yabani bogurtlenlerden yapilandan baska bir sey yemiyor zaten. ;) Senin ahududu katma fikrin cok yerinde ve pektini az olan bir meyveden recel yaparken deneyecegim ;) Hele ki visne icin bu fikri verdin ya, anneme de soylemeyeliyim. Visneyi bulabilen onlar ne de olsa.
Mine, cilek receli cok sulanabiliyor gercekten. Bir gece onceden sekerlersen hele. O yuzden bir kismini surup icin ayirmak belki iyi bir fikir olabilir. Ben bu sene neden cilek receli yapmadim acaba?! Bak simdi sen soyleyince aklima geldi ;)
13 Ağustos 2006, 12:49 pm
Cok yasayin dostlar, bu fikir hinzir gibi yetisti. Neden sulu oluyorlar diye anlamiyordum. Visneleri kacirdim Erik’in tavsiyesini cilekle deneyecegim. Sonucu sizlere bildiririm.
15 Ağustos 2006, 12:30 pm
fethiye’cigim ne zamandir gelmemisim sitene.. reçellerle birlikte farketmis oldum. ellerine saglik..
(ben yine seyahatler yazilar derken kendimi unutmus haldeyim)
19 Ağustos 2006, 3:35 pm
Sevgili Dostlar, Cilek-ahududu recelini yaptim,cok guzel oldu. Cilek-ahududu basarili olunca, cesaret alip, bir de seftali-zencefil-uzum (fresh grapes) karisimi yaptim, harika bir tad elde ettim. Denemek isterseniz, uzum bir avuc kadar, 3 tane kabuklari soyulmus seftali, 1 cok ufak taze zencefil rende +limon suyu. Meyve ve seker her ikisi 1′er Ib kullandim.
19 Ağustos 2006, 3:42 pm
Sevgili Fethiye bir sorum var. Receli yaparken ne kadar kaynattiniz hatirliyor musun?
20 Ağustos 2006, 7:23 am
slm ben sitenizi ilkdefa ziyaret ediyorum çok güzel çok begendim.benim bir sorum olacak kirec suyu nedir venasıl yaparım.teşekkürler mail adresime cevaplarsanız çok sevinirim
20 Ağustos 2006, 9:43 pm
Mine afiyet olsun; ben de deneyecegim bu ahududulu recel meselesini. Recel yapmayi bir kere becerince nasil yurekleniyor degil mi insan? Biz bu receli yaparken, ilk basta meyveleri kaynattigimiz suyu biraz fazla kacirinca sekerli halini biraz fazlaca kaynatmak zorunda kalmistik; 1 saat kadar. Su miktarina gore degisiyor.
Sezgin, kireci suda beklettikten sonra kirec tabana coker, ustte kalan suyu suzer, parcalanmamasini istedigin meyvelerin recellerine kullanirsin. Guneyin kitir kabak tatlisi, patlican, karpuz kabugu recelleri aklima su anda gelenler. Kireci insaat malzemesi satan yerden almayacaksin ama, recellik diye sorarsan baharatcilara onlarda yoksa nereden alabilecegini salik verebilirler.
Tijencigim, gezi notlarini ilgiyle okudum ;) Takiptesin guzelim, hic merak etme!
27 Ağustos 2006, 3:26 am
slm karpuz kabugu recelnin tarifini verebilirmisin şimdiden tşk
30 Ağustos 2006, 3:33 am
slm ben karpuz kabugu recelini yaptım çok güzel oldu.yardımların için tşk
14 Ekim 2006, 10:47 am
ben hollandada yasiyorum.Kireci nasil bulacagimi bilemiyorum.insaat malzemesi olarak kullanilan ile recel yapilan farklimi acaba onu ogrenmek istemistim .simdiden cok tessekur ederim
saglicakla kalin
21 Mayıs 2007, 4:52 am
Arkadaşlar,
Frenk üzümü hakkında detaylı bilgisi olan var mıdır?
Varsa mail adresime mesaj bırakırlarsa memnun olurum.
Şimdiden teşekkürler
22 Haziran 2007, 6:10 am
arkadaslar, sanırım bahsettiğiniz meyvelere türkiye’de kentte yaşayan insanların taze olarak ulaşabilmesi mümkün değil. karpuzkabuğu ve patlıcan,balkabağı reçellerini türkiye’de büyük marketlerde hazır olarak bulmak mümkün.açıkçası ben karpuzkabuğu reçelini çok beğenmedim, ama patlıcan reçeli inanılmazdı. bir de domatesten reçel yapılıyormuş, onun tarifini bilen var mı? ve sönmüş kirecin suyunu reçelin içine kaynatırken mi ekliyoruz? bir de mürverçiçeği reçeli varmış, onu bilen var mı? sanırım çok soru sordum, herkese afiyet olsun…